PGIS การพัฒนาฐานข้อมูลการใช้ที่ดินอย่างมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

วันที่ 11 มิถุนายน 2567 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ศึกร่วมกับ ฝ่ายงานสิ่งแวดล้อม มูลนิธิรักษ์ไทย ร่วมกับ พระอาจารย์อนุสรณ์ ญาณธโร เจ้าอาวาสวัดพระธาตุชัยมงคล สมาคมศูนย์รวมการศึกษาและวัฒนธรรมชาวไทยภูเขาในประเทศไทย อบต.ท่าก๊อ อ.แม่สรวย จ.เชียงราย และเครือข่ายลุ่มน้ำแม่ต๋ำ จังหวัดเชียงราย ได้เข้าพบหารือร่วมกับ คุณประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายอุดม ปกป้องบวรกุล นายอำเภอเชียงของ และปลัดอำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย เกี่ยวกับการพัฒนาระบบ PGIS และระบบ Web GIS Portal โดยมีตัวแทนจาก อบต.แม่ศึก อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ นำเสนอตัวอย่างที่พัฒนาร่วมกับมูลนิธิรักษ์ไทย Gistda ผศ.ดร.พลภัทร เหมวรรณ สภาคริสตจักรในประเทศไทย และฝ่ายปกครองอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ (ศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ https://gistdaportal.gistda.or.th/portal/apps/sites/#/maesuk ) รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรย และผู้บริหารท้องที่ที่เข้าร่วม เล็งเห็นถึงความสำคัญในการพัฒนาระบบฐานข้อมูล โดยจะนำเสนอในเวทีประชุมหัวหน้าส่วนราชการระดับจังหวัด เพื่อนำเสนอรูปแบบ PGIS และกำหนดแนวทางการทำงานร่วมกัน โดย ท่านรองผู้ว่าราชการเชียงราย ให้เน้นย้ำว่า "ที่ผ่านมาเราใช้ความสัมพันธ์ส่วนตัวในการทำงาน ก็ถือว่าดีและจำเป็นแต่เมื่อคนย้าย เราก็ต้องเหนื่อยกับการทำงานวนไป เราต้องยกระดับสู่การกำหนดเป็นนโยบายร่วมกันเพื่อให้เกิดการทำงานอย่างต่อเนื่อง แม้คนจะย้ายออกจากพื้นที่ แต่งานจะยังคงเดินหน้าต่อไปได้" 

ระบบแผนที่แสดงแนวเขตการใช้ที่ดินป่าไม้อย่างมีส่วนร่วมในระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ แสดงการใช้ที่ดินรายแปลงของเกษตรกรพร้อมข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับแปลงนั้นๆ และยังแสดงแนวเขตพื้นที่ป่าไม้ประเภทต่างๆ รวมถึงป่าที่จัดการตามภูมิปัญญาของชุมชนท้องถิ่น และสิ่งต่างๆในพื้นที่ เช่นที่ตั้งสถานที่ต่างๆ ผู้เปาะบางและผู้ต้องการได้รับความช่วยเหลือพิเศษ พื้นที่ที่ต้องให้ความสำคัญในการพัฒนา เช่น พื้นที่ไม่มีไฟ้ฟ้า น้ำประปาสะอาด พื้นที่เสี่ยงภัย พื้นที่เสี่ยงต่อปัญหาไฟป่า เป็นข้อมูลที่สำคัญที่ หน่วยงานต่างๆ สามารถใช้ในการวางแผนการพัฒนาที่จะสามารถตอบโจทย์ความต้องการ และปัญหาของชาวบ้านได้อย่างแท้จริง และที่สำคัญยังเป็นฐานข้อมูลในการสูญเสียพื้นที่ป่า การจัดการไฟป่า และปัญหา PM 2.5 ที่เป็นปัญหาระดับชุมชน จังหวัดและประเทศ

ในส่วนของข้อกังวลของหน่วยงานต่างๆ ว่า การจัดทำเแผนที่แสดงแนวเขตการใช้ที่ดิน ป่าไม้ อย่างมีส่วนร่วมในระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ จะเป็นไปเพื่อการรับรองสิทธิการใช้ที่ดินตามกฎหมาย ทุกภาคส่วนที่ร่วมดำเนินการ มีความชัดเจนร่วมกันว่า PGIS นี้จัดทำขึ้นเป็นไปเพื่อแสดงข้อมูลการใช้ที่ดิน ป่าไม้ ที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องยอมรับถึงสถานะการใช้ที่ดินของชุมชนในปัจจุบัน มิใช่เป็นการจัดทำเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินแต่อย่างใด แต่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้ประกอบการดำเนินงานด้านสิทธิในการใช้ที่ดินตามนโยบาย และกฎหมาย ที่กำหนดไว้ได้ ทั้งตาม พรบ. คทช /ถุ/ หรือตามมาตรา 64,65 ตาม พรบ.อุทยานฯ 2562